Monthly Archives: Tháng Tám 2016

  • 0
VNE-Solar-impulse-2-1825-1461554027[1]

Máy bay năng lượng mặt trời băng qua Thái Bình Dương

Solar Impulse 2, chiếc máy bay hoạt động hoàn toàn bằng năng lượng mặt trời, hoàn thành chặng thứ 9 qua Thái Bình Dương trong hành trình vòng quanh thế giới.

may-bay-nang-luong-mat-troi-bang-qua-thai-binh-duong

Solar Impulse 2 chuẩn bị đáp xuống California, Mỹ. Ảnh: WordPress.

Theo The Christian Science Mornitor, chiếc máy bay hạ cánh ở Mountain View, California, vào sớm qua sau 3 ngày bay liên tục từ Hawaii.

Solar Impulse 2 có hình dáng thuôn dài giống một con chim, chế tạo từ sợi các-bon và bọt tổ ong, với phần cánh trải rộng phủ pin năng lượng mặt trời, tiếp đất lần thứ 9 trong hành trình kéo dài 43.500 km. Chuyến đi do phi công Bertrand Piccard và kỹ sư kiêm thương nhân André Borschberg người Thụy Sĩ thực hiện, với mục đích thu hút sự quan tâm đối với công nghệ sạch.

Với sải cánh lớn hơn máy bay Boeing 747 Jumbo Jet nhưng trọng lượng chỉ bằng một chiếc xe gia đình, Solar Impulse 2 cất cánh ở Oahu, Hawaii, Mỹ hôm 21/4. Đây là chuyến bay đầu tiên diễn ra sau khi vấn đề do những tấm pin nóng quá mức khiến Solar Impulse 2 phải đậu trên mặt đất gần 10 tháng.

Trước lúc tạm dừng hoạt động, chiếc máy bay đã phá vỡ kỷ lục bay liên tục do một phi công cầm lái khi Borschberg trải qua 5 ngày trên Thái Bình Dương trong hành trình từ Nagoya, Nhật Bản đến Hawaii.

Theo đúng kế hoạch, cuối mùa hè năm ngoái, chiếc máy bay phải đáp xuống Abu Dhabi, nơi nó bắt đầu hành trình vào tháng 3/2015. Nhưng bộ pin nóng quá mức dẫn đến hư hại lớn, đòi hỏi sửa chữa trên diện rộng, do đó chuyến đi bị trì hoãn gần một năm. Hiện nay, Solar Impulse 2 đã trang bị bộ pin mới, hệ thống làm mát và hệ thống hút chân không trị giá 20 triệu USD để tiếp tục hành trình.

Chiếc máy bay sẽ dừng chân tại một số địa điểm ở Bắc Mỹ, sau đó vượt Đại Tây Dương tới châu Âu hoặc Bắc Phi, và đáp xuống vị trí cuối cùng là Abu Dhabi. Dù Solar Impulse 2 gây ấn tượng mạnh khi trở thành chiếc máy bay lớn nhất có trọng lượng thấp (2.268 kg), nó chưa thể tạo ra cuộc cách mạng hóa trong ngành thương mại hàng không, một trong những hoạt động gây ô nhiễm nhất trên Trái Đất.

“Đối với mục đích thương mại, Solar Impulse 2 không thực sự hữu dụng. Nó chỉ chở được hai người và di chuyển ở tốc độ tối đa 69 km/h. Ngược lại, máy bay Boeing 747 có thể chở tới hơn 400 hành khách và đạt tốc độ tối đa 917 km/h”, Brad Plumer, biên tập viên tạp chí Vox, nhận xét.

Solar Impulse 2 lắp 17.000 tấm pin năng lượng mặt trời trên đôi cánh dài 72 m. Chiếc máy bay sử dụng năng lượng mặt trời để di chuyển cả ngày, và lưu trữ năng lượng dư thừa trong pin sản xuất từ lithium và polymer, giúp máy bay hoạt động vào ban đêm. Phiên bản đầu tiên của nó là Solar Impulse 1 đã bay ngang nước Mỹ năm 2013.

Nguồn: vnexpress

  • 0
nha-may-nang-luong-mat-troi-cua-tesla-se-la-cong-trinh-lon-nhat-con-nguoi-tung-xay-dung[1]

Nhà máy năng lượng Mặt Trời của Tesla sẽ là công trình lớn nhất con người từng xây dựng?

Nhà máy năng lượng Mặt Trời nằm trong dự án năng lượng mới của Tesla có thể sẽ có kích thước lớn hơn rất nhiều so với những dự đoán ban đầu.

Nhà máy năng lượng Mặt Trời nằm trong dự án năng lượng mới của Tesla có thể sẽ có kích thước lớn hơn rất nhiều so với những dự đoán ban đầu. Trong một bài thuyết trình của mình, ông Dean Haymore đến từ Ủy ban Quận Story cho biết Tesla đã mua thêm 1200 mẫu đất (khoảng 5 triệu m2) bên cạnh công trình đang xây dựng và sẽ mua thêm 350 mẫu nữa trong thời gian tới.

Tesla và tỷ phú Elon Musk chưa có thông báo chính thức, nhưng chắc chắn rằng công trình này sẽ được mở rộng với quy mô rất lớn nữa. Tesla từng cho biết, công ty muốn xây dựng một nhà máy năng lượng cung cấp đủ năng lượng cho 500.000 chiếc xe.

Kế hoạch ban đầu, Tesla sẽ xây dựng một khu phức hợp bao gồm lưu trữ năng lượng, sản xuất pin và ước tính tổng diện tích vào khoảng 3 triệu m2. Nhưng có vẻ diện tích ước tính ban đầu là không đủ, đó là chưa kể đến khu vực đặt các tấm năng lượng Mặt Trời.

Nếu như tuyên bố trên là đúng, thì toàn bộ hệ thống nhà máy năng lượng Mặt Trời của Tesla sẽ có tổng diện tích gần 8 triệu m2. Mà theo Wiki, nếu được xây dựng thì đây sẽ là công trình kiến trúc lớn nhất mà con người từng xây dựng trên Trái đất.

Tesla đang có tham vọng làm thay đổi ngành năng lượng trên toàn thế giới, với sản phẩm Power Wall và nhà máy năng lượng Mặt Trời của mình. Khi được sử dụng rộng rãi, các hộ gia đình và doanh nghiệp sẽ giảm bớt sự phụ thuộc vào mạng lưới điện chung và năng lượng truyền thống.

Tuy nhiên để có thể cung cấp năng lượng cho cả một quốc gia, trong tương lai có thể là trên toàn thế giới chỉ với năng lượng Mặt Trời, Tesla sẽ cần một nhà máy năng lượng Mặt Trời khổng lồ. Nhà máy năng lượng Mặt Trời lớn nhất thế giới hiện nay là Ivanpah tại Mỹ, mỗi năm sản xuất được gần 400 megawatt cung cấp cho 140.000 hộ gia đình. Tổng diện tích của Ivanpah vào khoảng 14 triệu m2, tuy nhiên phần lớn diện tích là cánh đồng năng lượng nơi đặt các tấm năng lượng Mặt Trời chứ không phải nhà máy sản xuất.

Tham khảo: zmescience


  • 0
nen-lua-chon-nang-luong-mat-troi-hay-nang-luong-hat-nhan[1]

Nên lựa chọn năng lượng mặt trời hay năng lượng hạt nhân?

Câu chuyện chọn loại năng lượng nào làm chủ lực trong tương lai không chỉ là bài toán chi phí mà còn phải xét đến nhiều yếu tố khác.

Vấn đề năng lượng chưa bao giờ nóng bỏng như hiện nay khi các nguồn nhiên liệu hóa thạch đã được dự báo sẽ cạn kiệt trong vài chục năm tới và con người đã tìm ra 2 nguồn năng lượng đủ sức thay thế những “đàn anh” của mình: năng lượng hạt nhân và năng lượng mặt trời.

Con người nên chọn năng lượng nào?

Con người nên chọn năng lượng nào?

Vậy một trong hai ứng viên phía trên, chúng ta sẽ chọn “ai” làm nguồn năng lượng chính cho toàn nhân loại trong tương lai. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu.

Điểm danh “ứng viên”

Năng lượng mặt trời, bức xạ ánh sáng và nhiệt từ Mặt trời, đã được khai thác bởi con người từ thời cổ đại dưới nhiều hình thức khác nhau. Nguồn năng lượng này có hai điểm mạnh là sạch và vô hạn, thậm chí “siêu nhà máy” Gigafactory của hãng Tesla cũng chỉ xài loại năng lượng này. Mặc dù vậy, chỉ có một phần rất nhỏ của năng lượng mặt trời có sẵn được sử dụng. Trong khuôn khổ bài viết này chúng ta chỉ đề cập đến chức năng tạo ra điện của năng lượng mặt trời.

Sức mạnh của bức xạ mặt trời...

Sức mạnh của bức xạ mặt trời…

Năng lượng hạt nhân là một loại công nghệ hạt nhân được thiết kế để tách năng lượng hữu ích từ hạt nhân nguyên tử thông qua các lò phản ứng hạt nhân có kiểm soát. Phương pháp duy nhất được sử dụng hiện nay là phân hạch hạt nhân, mặc dù các phương pháp khác có thể bao gồm tổng hợp hạt nhân và phân rã phóng xạ.

Tất cả các lò phản ứng với nhiều kích thước và mục đích sử dụng khác nhau đều dùng nước được nung nóng để tạo ra hơi nước và sau đó được chuyển thành cơ năng để phát điện hoặc tạo lực đẩy. Năm 2007, 14% lượng điện trên thế giới được sản xuất từ năng lượng hạt nhân. Hiện nay, hơn 150 tàu chiến các loại chạy bằng năng lượng hạt nhân trên toàn thế giới.

...liệu có chiến thắng sức mạnh của các nguyên tử?

…liệu có chiến thắng sức mạnh của các nguyên tử?

Sau khi “nhìn mặt chỉ tên” hai “ứng viên” của cuộc thi hôm nay, chúng ta sẽ cùng đánh giá các khía cạnh sau để tìm ra ai là người thắng cuộc.

Chi phí đầu tư

Vấn đề này thực ra khá là rộng và phức tạp, trong bài viết này chúng tôi chỉ đề cập đến chi phí đầu tư xây dựng một nhà máy điện sử dụng hai loại năng lượng kể trên và chúng ta chỉ tính những dự án đã đi vào hoạt động nên hãy loại Tesla hay cánh đồng năng pin mặt trời Solar Star và các dự án tương tự khỏi cuộc thi này.

Nhà máy điện hạt nhân đắt nhất thế giới hiện nay là Olkiluoto, được xây dựng tại Phần Lan. Với tổng chi phí đầu tư lên đến 31 tỷ USD cho 2 lò phản ứng, người dân Phần Lan chưa bao giờ phải lo lắng về vấn đề “mất điện” tại đất nước mình.

Trong khi đó, chương trình phát triển điện từ năng lượng mặt trời tại Đức đã tiêu tốn 130 tỷ USD cho hệ thống cánh đồng pin mặt trời và các trạm phát điện. Chương trình này bắt đầu vào năm 2003 với nhà máy Hemau – nhà máy điện mặt trời lớn nhất Châu Âu lúc đó. Đến nay, Đức vẫn là nước dẫn đầu về điện mặt trời tại Châu Âu cả về số lượng các nhà máy và quy mô của chúng.

So sánh chi phi xây dựng giữa nhà máy điện hạt nhân Olkiluoto và chương tình điện mặt trời của Đức.

So sánh chi phi xây dựng giữa nhà máy điện hạt nhân Olkiluoto và chương tình điện mặt trời của Đức.

Nếu bạn đọc còn thấy hoài nghi về vấn đề này thì đây là một thông tin bổ sung: tuổi thọ trung bình của các nhà máy điện mặt trời rơi vào khoảng 30-40 năm trong khi đó các nhà máy điện hạt nhân có thể hoạt động ổn định đến năm 60 tuổi. Rõ ràng, với chi phí thấp cùng thời gian sử dụng lâu sẽ là điều kiện lý tưởng để giảm thiểu các chi phí leien quan như bảo trì hay nhân lực. Một bài toán kinh tế hiệu quả cho các nhà đầu tư.

Ngoài ra, theo phân tích của trang Breakthrough Institute thì cùng một số tiền đầu tư, các nhà máy điện hạt nhân cho sản lượng cao gấp nhiều lần so với nhà máy điện mặt trời, theo biểu đồ dưới .

So sánh mức điện năng thu được với mức vốn đầu từ 350 tỷ USD.

So sánh mức điện năng thu được với mức vốn đầu từ 350 tỷ USD.

Chúng ta có thể thấy được phương án sử dụng điện hạt nhân tỏ ra rất hiệu quả về mặt chi phí với cùng một số tiền đầu tư 350 tỷ USD.

Tỷ số: Năng lượng hạt nhân: 1 – Năng lượng mặt trời: 0

Khả năng tương thích

Đây sẽ là khía cạnh gây nhiều tranh cãi nhất, nhiều người vẫn tin rằng các tấm pin mặt trời có thể hoạt động ở bất kỳ đâu từ mái nhà cho đến những vùng hoang mạc rộng lớn trong khi đó các nhà máy điện yêu cầu một khu đất đủ diện tích và có độ ổn định cao (không có động đất hay các biến đổi địa hình …)

Quang cảnh nhà máy điện hạt nhân Olkiluoto.

Quang cảnh nhà máy điện hạt nhân Olkiluoto.

Sự thật thì không đơn giản như vậy, các chuyên gia đã tính toán để tạo ra 1 MW điện năng từ pin mặt trời thì diện tích bề mặt của các tấm pin sẽ lên tới 20 nghìn mét vuông. Hãy làm một phép so sánh nhỏ: Nhà máy điện hạt nhân đắt nhất thế giới Olkiluoto phía trên có công suất 1800 MW và diện tích của nó là 190 nghìn mét vuông, theo đó nếu chúng ta sử dụng các tấm pin mặt trời với yêu cầu 1800 MW điện năng thì diện tích dành cho các thiết bị này rơi vào khoảng khoảng 342 triệu mét vuông. Một con số không hề nhỏ!

Ngoài ra, một vấn đề nữa cần lưu tâm là tỷ lệ chuyển hóa điện năng. Thông thường tỷ lệ này đối với các nhà máy điện hạt nhân rơi vào khoảng 30-33% trong bất kỳ điều kiện nào, đối với pin mặt trời thì con số này chỉ là 11-15% nhưng không phải lúc nào các thiết bị này cũng đạt hiệu suất cực đại 15%. Những ngày có mưa bão, những ngày có tuyết hay đơn giản là ban đêm sẽ biến những tấm pin mặt trời thành thứ vô dụng.

Tỷ số: Năng lượng hạt nhân: 2 – Năng lượng mặt trời: 0

Dự trữ nguyên liệu

Một gram Uranium đồng vị 235 có để tạo ra lượng điện năng tương đương 1 tấn than đá, thậm chí nguồn dự trũ Uranium sẽ đủ cho con người sử dụng ít nhất vài trăm năm nữa. Tuy nhiên suy cho cùng thì những kiểu tài nguyên như vậy sớm muộn cũng sẽ cạn kiệt, trong khi đó năng lượng từ Mặt Trời gần như là vô tận.

Dĩ nhiên, một số người sẽ nói rằng 5 tỷ năm nữa Mặt Trời sẽ chết thì chúng ta vẫn sẽ bỏ qua vì con số 5 tỷ năm quá lớn đối với chu kỳ phát triển của bất kỳ loài vật nào từng xuất hiện.

Tỷ số: Năng lượng hạt nhân: 2 – Năng lượng mặt trời: 1

An toàn với môi trường

Với việc các nguồn nguyên liệu hóa thạch là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường hiện nay, con người rất muốn tìm kiếm những đối tượng thay thế thân thiện với môi trường và sức khỏe của chúng ta hơn.

Các vụ rò rỉ phóng xạ như Chernobyl năm 1986 hay Fukushima Daichi năm 2011 là những cơn ác mộng không thể nào quên đối với nhân loại. Đặc biệt là vụ tai nạn ngày 26/4/1986 tại nhà máy điện Chernobyl đã gây ra thảm hoạ hạt nhân tồi tệ nhất trong lịch sử thế giới. Sai lầm trong thiết kế và điều khiển tạo thành vụ nổ mạnh đến mức thổi bay cả phần nóc nặng nghìn tấn của lò phản ứng số 4, phát tán vô số chất phóng xạ vào môi trường sống.

Quang cảnh Chernobyl 25 năm sau thảm họa 1986.

Quang cảnh Chernobyl 25 năm sau thảm họa 1986.

Rõ ràng, các nhà máy điện mặt trời không thể tạo ra một thảm họa như vậy. Đây là một lợi thế không nhỏ, mặc dù vậy không gì là hoàn hảo. Quá trình xây dựng các nhà máy điện mặt trời đã tạo ra 15 triệu tấn chất thải độc hại trong khoảng thời gian từ 2007 đến 2011 và các chuyên gia trong ngành vẫn đau đầu về vấn đề này.

Suy cho cùng, ngoại trừ những sự cố hy hữu gây ra các vụ rò rỉ phóng xạ thì các nhà máy điện hạt nhân vẫn tỏ ra khá an toàn mặc dù vậy, hậu quả của chúng thì không thể tưởng tượng được. Thực tế, 80% điện năng tại Pháp đến từ các lò phản ứng hạt nhân chứ không phải pin mặt trời.

Tỷ số: Năng lượng hạt nhân: 3 – Năng lượng mặt trời: 2

Với tỷ số 3-2, năng lượng hạt đã tỏ ra mình là ứng viên phù hợp cho cuộc sống tương lai của nhân loại mặc dù “lý lịch” của nó không đẹp như đối thủ của mình – năng lượng mặt trời.

Câu trả lời của tương lai

Trong tương lai, phản ứng nhiệt hạch với nguyên tố Thori sẽ là nền tảng cho những lò phản ứng hạt nhân an toàn hơi rất nhiều. Đặc biệt, lò phản ứng thế hệ thứ 4 mang tên Sodium-Cooled Fast-Spectrum Reactor, sẽ mở đầu cho kỷ nguyên của những nhà máy điện hạt nhân “siêu sạch” khi 99,99% chất thải sẽ được tận dụng thành nguyên liệu cho lần sử dụng tiếp theo.

Ngoài ra, các nhà khoa học đã tìm ra yếu tố giúp pin mặt trời đạt hiệu suất lên tới 40% trong tương lai: vật liệu Perovskite. Nhưng đó là câu chuyện của tương lai, còn bây giờ chúng ta phải thừa nhận: Năng lượng hạt nhân đang là số một.


  • 0
nha-may-dien-mat-troi-dau-tien-cua-viet-nam-su-lua-chon-hoan-hao-[1]

Có tới 2 nhà máy điện mặt trời của Việt Nam đang được xây dựng: Sự lựa chọn hoàn hảo?

Nếu Thiên Tân và Tuy Phong hoạt động hiệu quả thì nhiều khả năng sẽ xuất hiện nhiều nhà máy điện mặt trời tương tự và đó chính là một tín hiệu tốt đẹp cho những thế hệ sau này.

Ngày 29/8/2015, dự án Nhà máy quang điện mặt trời Thiên Tân do Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Thiên Tân làm chủ đầu tư đã chính thức được khởi công xây dựng, nhà máy có công suất 19,2 MW với tổng mức đầu tư 800 tỉ đồng, được xây dựng trên diện tích 24 ha tại thôn Đạm Thủy, xã Đức Minh, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi bằng nguồn vốn vay trong nước và nước ngoài. Dự án do Công ty TNHH Full Advantage làm tư vấn.

 Khởi công xây dựng nhà máy điện mặt trời đầu tiên tại Việt Nam.

Khởi công xây dựng nhà máy điện mặt trời đầu tiên tại Việt Nam.

Nhà máy quang điện mặt trời Thiên Tân được sử dụng công nghệ và thiết bị hiện đại, hiệu suất cao, tuổi thọ dự kiến kéo dài hơn 25 năm. Với công suất lắp đặt 19,2 MW, khi đi vào vận hành, Nhà máy điện mặt trời Thiên Tân cung cấp cho hệ thống điện quốc gia hơn 28 triệu kWh điện mỗi năm. Đồng thời, tạo ra hàng chục công việc làm cho người dân ở địa phương, đặt biệt người dân ở huyện Mộ Đức.

Ngay sau đó, Bộ Công Thương phê duyệt đã dự án xây dựng nhà máy điện mặt trời Tuy Phong tại xã Vĩnh Hảo, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận sau khi điều chỉnh bổ sung quy hoạch phát triển điện lực tỉnh Bình Thuận giai đoạn 2011 – 2015, có xét đến 2020. Công trình này sẽ được xây dựng trên diện tích gần 50 hecta với công suất 30 MW với tổng vốn đầu tư 1.454 tỉ đồng (tương đương 66 triệu USD) dự kiến sẽ khởi công xây dựng giữa năm nay và bắt đầu phát điện từ năm 2017. Đây là dự án năng lượng điện mặt trời đầu tiên được cấp phép tại Bình Thuận, mở ra giai đoạn mới trong phát triển năng lượng sạch, công nghệ cao, mang lại hiệu quả kinh tế xã hội cho địa phương, góp phần bảo vệ môi trường và chống biến đổi khí hậu, giảm thải hiệu ứng phát thải khí nhà kính và phát triển bền vững.

Điện mặt trời không phải là một khái niệm mới nhưng đây là lần đầu tiên những nhà máy sản xuất điện theo kiểu mới này được xây dựng nên nó vẫn chưa thu hút được nhiều sự chú ý của nhiều người, mặc dù vậy có lẽ chúng ta nên quan tâm một chút về nhà máy này khi nó có thể ảnh hưởng đến một trong những vấn đề nóng bỏng nhất hiện nay: giá điện. Vậy chúng ta nên đặt ra vài câu hỏi về vấn đề này như giá điện sẽ thay đổi như thế nào, tại sao lại xây dựng ở Quãng Ngãi, Bình Thuận mà không phải nơi khác và lợi ích của kiểu nhà máy điện này so với các nhà máy thủy điện, nhiệt điện như thế nào.

Khái niệm

Điện mặt trời là lĩnh vực nghiên cứu và ứng dụng kỹ thuật biến đổi ánh sáng mặt trời trực tiếp thành điện năng nhờ pin mặt trời. Ngày nay, do nhu cầu năng lượng sạch ngày càng nhiều nên ngành sản xuất pin mặt trời phát triển cực kỳ nhanh chóng.

 Các tấm pin mặt trời sẽ là tương lai của cuộc cách mạng năng lưọng xanh.

Các tấm pin mặt trời sẽ là tương lai của cuộc cách mạng năng lưọng xanh.

Kỹ thuật điện mặt trời đơn giản là cách chuyển quang năng thành điện năng trực tiếp nhờ các tấm pin mặt trời ghép lại với nhau thành mô đun. Photon đập vào electron làm năng lượng của electron tăng lên và di chuyển tạo thành dòng điện.

Điện năng do pin mặt trời tạo để sử dụng hay để sạc pin. Thời kỳ đầu diện mặt trời chỉ được dùng cho vệ tinh nhân tạo hay phi thuyền nhưng ngày nay công dụng chính của nó là để cấp điện vào lưới điện chung nhờ bộ chuyển đổi từ dòng điện một chiều trong pin sang điện xoay chiều. Còn một phần nhỏ dùng cấp điện cho các ngôi nhà, trạm điện thoại, bộ điều khiển từ xa…

Tấm pin được đặt dưới một lớp gương nhằm ngăn những tác động từ môi trường. Để có lượng điện lớn hơn một mảnh pin riêng lẻ có thể tạo ra người ta gắn kết nhiều mảnh lại thành một tấm lớn là pin mặt trời. Một tấm pin riêng lẻ đủ cấp điện cho một trạm điện thoại công cộng, còn để đủ cấp cho một căn nhà hay một nhà máy điện thì phải cần nhiều tấm ghép lại thành dãy.

Ảnh hưởng tới giá điện

Đây là một vấn đề nhạy cảm, trước hết chúng ta hãy xem xét giá điện mặt trời trên toàn thế giới.

Sau khi lần đầu xuất hiện vào năm 1977, giá điện mặt trời trung bình đã có tốc độ giảm chóng mặt từ 76,67 USD/wH vào thời điểm đó xuống còn 0,3 USD/wH vào năm 2014 đối với các tấm pin tinh thể silicon, tức là khoảng 300 USD (tương đương 6 triệu đồng) cho một số điện!

 Giá điện luôn là một vấn đề đau đầu thực sự.

Giá điện luôn là một vấn đề đau đầu thực sự.

Mặc dù vậy, tháng 7/2015 công ty năng lượng First Solar đã đạt được thỏa thuận với công ty Berkshire Hathaway Energy của tỷ phú Warren Buffet về việc nhà máy điện mặt trời Playa Solar 2 có công suất 100 MW của họ sẽ cung cấp điện với giá “siêu rẻ”: 3,87 cent/số điện tức là chỉ khoảng 600 đồng. Điều này được coi là xu thế tất yếu của định luật Swanson: giá điện mặt trời sẽ giảm 20% mỗi khi tăng gấp đôi sản lượng.

Định luật Swanson được phát biểu bởi Tiến sỹ Richard Swanson – người sáng lập ra công ty năng lượng mặt trời nổi tiếng SunPower – và theo định luật này người ta đã kiểm chứng được cứ 10 năm thì giá điện mặt trời sẽ giảm một nửa. Nhiều người đã coi định luật Swanson giống như định luật Moore về sự phát triển của khoa học máy tính và nó đã được thế giới thừa nhận.

Việc xây dựng các nhà máy điện mặt trời Thiên Tân và Tuy Phong là một bước đi đúng đắn trong việc triển khai các nguồn năng lượng sạch vào cuộc sống của người dân nhưng do đây là nhà máy điện mặt trời đầu tiên tại Việt Nam nên nhiều khả năng giá điện đầu ra sẽ không hề rẻ. Người viết xin phép làm một phép tính cực đơn giản để chúng ta có thể dễ mường tượng về vấn đề này:

Đầu tiên, chúng ta phải bỏ qua mọi lý thuyết về kinh tế và coi như đâu là một ví dụ hoàn hảo. Chúng tạm thời chỉ xét đến nhà máy điện mặt trời Thiên Tân. Số tiền 800 tỷ đầu tư xây dựng nhà máy chính là chi phí để sản xuất được 28 triệu số điện trong 1 năm và với tuổi thọ nhà máy tối thiểu là 25 năm, dĩ nhiên chúng ta sẽ mặc định sản lượng các năm là như nhau. Từ đó chúng ta sẽ tính được giá điện trung bình được sản xuất ra từ nhà máy này trong suốt thời gian hoạt động:

800.000.000.000 / (28.000.000×25) = 1142 đồng/số điện

Giá điện này tương đương với giá điện sinh hoạt hiện nay, nhưng rõ ràng thực tế lại không được như vậy nên nhiều khả năng giá điện từ nhà máy Thiên Tân có lẽ sẽ cao hơn giá điện hiện nay, còn cao hơn mức nào thì chỉ thời gian mới trả lời được.

Địa điểm xây dựng

Tại sao lại là Quảng Ngãi, Bình Thuận mà không phải những địa phương khác? Chúng ta cùng xem xét điều kiện tự nhiên tại hai mảnh đất miền Trung này.

Quảng Ngãi có địa hình tương đối phức tạp, có xu hướng thấp dần từ tây sang đông với các dạng địa hình đồi núi, đồng bằng ven biển, phía tây của tỉnh là sườn Đông của dãy Trường Sơn, tiếp đến là địa hình núi thấp và đồi xen kẽ đồng bằng, có nơi núi chạy sát biển. Khí hậu ở Quảng Ngãi là khí hậu nhiệt đới và gió mùa, nên nhiệt độ cao và ít biến động, ngoài ra thời gian chiếu sáng của Mặt Trời tại đây cũng tương đối ổn định. Đây là điều kiện không thể lý tưởng hơn cho một nhà máy điện mặt trời.

Huyện Mộ Đức là một huyện đồng bằng, nằm ở phía Đông Nam tỉnh Quảng Ngãi. Địa hình bằng phẳng ở đây rất thích hợp cho việc xây dựng một cánh đồng pin mặt trời để mà không phải lo ngại những vấn đề về mặt bằng.

 Quang cảnh nhà máy điện mặt trời lớn nhất thế giới.

Quang cảnh nhà máy điện mặt trời lớn nhất thế giới.

Trên thực tế, các nhà máy điện mặt trời ở các nước khác cũng được xây dựng ở những nơi có điều kiện tương tự: bằng phẳng, khí hậu ổn định ít biển động và nhiệt độ cao cùng thời gian chiếu sáng dài. Ví dụ như nhà máy điện mặt trời lớn nhất thế giới Ivanpah nằm ở sa mạc Mojave, gần ranh giới giữa bang California và Nevada, Mỹ. Nhà máy sử dụng công nghệ nhiệt mặt trời với gần 350.000 tấm thu năng lượng trải dài trên diện tích 14,2 kilomet vuông.

Ngoài ra, Quảng Ngãi cũng là một địa phương đang trong giai đoạn phát triển mạnh sau khi nhà máy lọc dầu Dung Quất được hoàn tất nên việc đặt thêm một nhà máy điện mặt trời tại đây sẽ giúp ích rất nhiều cho người dân địa phương về vấn đề công ăn việc làm.

Trong khi đó, Bình Thuận có địa hình chủ yếu là đồi núi thấp, đồng bằng ven biển nhỏ hẹp, địa hình hẹp ngang kéo theo hướng Đông Bắc – Tây Nam. Tỉnh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, nhiều nắng, nhiều gió, không có mùa đông và khô hạn nhất cả nước – rất thích hợp với những dự án điện mặt trời. Bên cạnh đó, xã Vĩnh Hảo thuộc huyện Tuy Phong (nằm ở phía Bắc tỉnh Bình Thuận) có địa hình đồng bằng ven biển tương đối bằng phẳng rất thích hợp với việc xây dựng những công trình lớn. Nhà máy điện mặt trời Tuy Phong cũng sẽ giảm tải cho nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân cách đó không xa cũng như giải quyết khá nhiều công ăn việc làm cho người dân tại khu vực này.

Điện mặt trời đối đầu Thủy điện và Nhiệt điện

Các nhà máy nhiệt điện có lẽ không thể đứng ngang hàng với các nhà máy điện mặt trời như Thiên Tân hay Tuy Phong vì chúng sử dụng nhiên liệu hóa thạch, một kiểu nhiên liệu không phù hợp xu thế năng lượng sạch đang được cả thế giới hưởng ứng mạnh mẽ.

 Liệu nhà máy nhiệt điện có tồn tại được trong tương lai?

Liệu nhà máy nhiệt điện có tồn tại được trong tương lai?

Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu là khá cao nhưng điện mặt trời lại mang đến cơ hội thay thế rẻ hơn hẳn cho công nghệ nhiệt điện vẫn đang được sử dụng ở Việt Nam. Hiện tại, các nhà máy điện mặt trời đang phải phải cạnh tranh gay gắt với những nhà máy nhiệt điện sử dụng nhiên liệu có chi phí đầu tư thấp như là than đá và khí đốt.

Hiện tại, 20% tổng sản lượng điện được tạo ra ở 100 trong tổng số 156 quốc gia đang phát triển trên toàn thế giới là từ các nhà máy phát điện chạy bằng dầu mỏ, và nếu chỉ tính các quốc gia kém phát triển nhất thì con số này là 45%. Vì vậy, điện mặt trời chính là cơ hội lớn về mặt kinh tế để giảm việc sử dụng lượng dầu mỏ và chi phí phát điện. Thậm chí, chúng ta còn chưa tính đến việc nguồn nhiên liệu cho nhiệt điện sẽ sớm cạn kiệt trong tương lai.

Đó là câu chuyện giữa nhiệt điện và điện mặt trời, rõ ràng điện mặt trời đang có cơ hội rất lớn để xóa sổ một “tiền bối” của mình khỏi thế giới năng lượng trong tương lai. Vậy còn thủy điện thì sao? Dưới đây là những thông tin về tác động của đập thủy điện đến vấn đề biến đổi khí hậu củaTrung tâm Nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường, Đại học Quốc gia Hà Nội

Trước những năm 1950, mọi người đều đánh giá các mặt tích cực của các hồ chứa nước thủy điện. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc xây dựng hồ chứa nước cũng để lại một số hậu quả tiêu cực cho xã hội, mà người gánh chịu thường là người dân sống trong vùng. Nhiều quốc gia trên thế giới đã phải trả giá đắt vì các đập nước thủy điện. Hiện nay, một số nước đã chấm dứt việc xây đập làm thủy điện, thậm chí có nơi còn chấp nhận tốn tiền để phá bỏ như trường hợp của Mỹ, Nhật.

 Thủy điện có tốt như chúng ta vẫn nghĩ?

Thủy điện có tốt như chúng ta vẫn nghĩ?

Trong khi đó, Việt Nam lại dẫn đầu về thủy điện trong khu vực Đông Nam Á nhưng với việc xây dựng hai nhà máy điện mặt trời Thiên Tân và Tuy Phong thì chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng vào một hướng đi đúng đắn trong tương lai. Trước đây, các nhà khoa học và quản lý cũng đã bắt đầu lên tiếng cảnh báo về tác động tiêu cực của đập thủy điện.

Theo các chuyên gia, nếu tính theo quan điểm tài chính, nghĩa là đồng vốn bỏ vào đầu tư xây đập, làm hồ, xây nhà máy, đền bù cho dân phải rời nơi sinh sống tới một nơi xa lạ để tái định cư thì giá thủy điện rẻ gấp nhiều lần so với nhiệt điện hoặc các dạng điện năng khác. Thế nhưng việc mất rừng nhiệt đới, mất đa dạng sinh học, làm giảm sút hệ thủy sinh, mất những loài cá di cư đẻ trứng vùng thượng nguồn, xói lở ở dòng sông, mất những vùng đập nước… nhất là những khó khăn về xã hội do di dân thì chắc chắn việc đầu tư thủy điện là không rẻ.

Đó là xét về khía cạnh kinh tế, khía cạnh môi trường còn nghiêm trọng hơn khi thủy điện từng được cho là nguồn năng lượng sạch, nhưng quan niệm này là sai lầm, chúng góp phần làm tăng phát thải khí nhà kính – khí methane (CH4), một loại khí nhà kính rất mạnh và cả khí CO2. Thậm chí, lượng khí nhà kính phát thải từ đập khi sản xuất điện cũng ngang như việc đốt dầu mỏ để sản xuất cùng một lượng điện.

 Cá hồi là một trong những loài sẽ không sống nổi nếu các đập thủy điện tiếp tục tồn tại.

Cá hồi là một trong những loài sẽ không sống nổi nếu các đập thủy điện tiếp tục tồn tại.

Như vậy, nếu xét về cả mặt kinh tế lẫn môi trường thì rõ ràng nhà máy điện mặt trời tỏ ra có quá nhiều ưu điểm với với 2 kiểu nhà máy năng lượng cũ là thủy điện và nhiệt điện khi nó sử dụng năng lượng sạch và gần như không bao giờ cạn, mặc dù chi phí đầu tư ban đầu cao nhưng nó lại không gây ra bất kỳ hậu quả tiêu cực nào đến môi trường cũng như cuộc sống của con người

Lời kết

Nhà máy điện mặt trời Thiên Tân và nhà máy điện mặt trời Tuy Phong có lẽ sẽ chính là một biểu tượng cho sự phát triển của Việt Nam trong tương lai khi đất nước chúng ta đã bắt nhịp được với xu thế năng lượng sạch hiện nay của thế giới. Ngoài ra, nếu Thiên Tân và Tuy Phong hoạt động hiệu quả thì nhiều khả năng sẽ xuất hiện nhiều nhà máy tương tự và đó chính là một tín hiệu tốt đẹp cho những thế hệ sau này.